Historia kamienicy przy Kościuszki 5
130 lat od pałacu Wieniawskich do hotelu — archiwa, freski i ludzie, którzy uratowali budynek.
1898 — pałac Wieniawskich
Kamienica przy ul. Kościuszki 5 powstała w 1898 roku jako rezydencja rodziny Wieniawskich — dalekich krewnych słynnego skrzypka. Projektował ją Teodor Talowski, autor krakowskich „domów z charakterem”: smoka, pająka czy żaby.
Parter przeznaczono na salon towarzyski z witrażami inspirowanymi pracami Wyspiańskiego, piętra zajęły apartamenty rodzinne, a piwnice — piwniczkę win, która przetrwała do dziś.
„Ten budynek nie był zabytkiem — był domem. Renowacja polegała na przywróceniu mu tej roli."
— Anna Kamińska, architekt wnętrz
1945–1990 — lata zapomnienia
Po wojnie kamienica pełniła funkcje urzędowe: najpierw księgarnia akademicka, potem biura powiatowe. Freski przykryto płytami, witraże zabezpieczono, parkiety zakryto wykładziną. Paradoksalnie — to uratowało wystrój przed dewastacją.
W archiwach wojewódzkich znaleźliśmy inwentarz z 1938 roku: opisy mebli, obrazów, a nawet schemat ogrodu. To była mapa skarbu dla konserwatorów.
- Freski ukryte pod płytami przez 50 lat
- Witraże zabezpieczone, nie zniszczone
- Inwentarz z 1938 — mapa dla konserwatorów
2019–2023 — wielka renowacja
Cztery lata prac konserwatorskich: odkrywanie fresków, rekonstrukcja stolarki, odbudowa kasetonów. Każdy detal — od mosiężnych klamek po kolory ścian — opiera się na dokumentacji archiwalnej.
Największym odkryciem był oryginalny stół dębowy w sali zarządu — wkomponowany w ścianę i przetrwał nietknięty. Dziś służy gościom konferencyjnym.
Odkrycie
Zdjęcie płyt i wykładzin — freski i parkiety w stanie nienaruszonym.
Konserwacja
4 lata prac: freski, witraże, stolarka, kasetony.
Otwarcie
2023 — hotel i kasyno w odrestaurowanej kamienicy.
Kamienica dziś
Dziś budynek to hotel butikowy z kasynem, restauracją i SPA — ale duch rezydencji Wieniawskich został. Przechadzając się korytarzami, mijają Państwo te same witraże, co goście balów sprzed 125 lat.
Maria Wieniawska
Redaktor naczelna, kuratorka kolekcji, potomkini właścicieli kamienicy.
Zobacz kamienicę na żywo
Zwiedzanie z kuratorką — w każdą sobotę o 11:00 dla gości.